Maestro-scans index   GTST index

Katja Schuurman

'Ik zal altijd wel melancholisch blijven'

Na een periode van rust, bezinning en afwezigheid van het Nederlandse televisiescherm is actrice Katja Schuurman weer terug. Met de succesvolle speelfilm Costa!, haar Top 40-hit 'Lover or friend' en haar nieuwe tv-programma Katja ZKM bij BNN lijkt de 26-jarige aan de vooravond te staan van een succesvolle tweede carrière.

Katja z/w'Katja ZKM is echt helemaal mijn programma, ik heb het zelf bedacht. Een tijdje terug sprak ik met Paul de Leeuw over mijn wens een programma te maken waar ik me echt in kon vinden. Hij stelde voor eens met Marat TV, zijn productiemaatschappij, te gaan praten. Dat beviel goed. We hebben een pilot opgenomen met als uitgangspunt dat wat ik bij mezelf en bij leeftijdsgenoten om me heen steeds meer opmerk: we hebben helemaal geen houvast meer in ons leven. Geloven niet in een god, zijn niet gebonden aan zware normen en waarden. En in plaats van een gevoel van vrijheid dat dit ons zou kunnen geven, overheerst een gevoel van algehele zinloosheid. Dat je eigenlijk niet weet waarom je dingen doet terwijl je juist zo graag een reden wilt hebben om ze tedoen. Voor mezelf is het in elk geval altijd heel belangrijk geweest dat ik de keuzes die ik maak voor mezelf kan verantwoorden. En ik had het - naïeve - idee dat iedereen dat had. Dus ging ik de straat op om mensen naar beweegredenen voor hun keuzes te vragen. Vergeefs. Het bleek dat heel veel mensen zich maar laten leiden door wat er op hun pad komt. Zo zonde. Mensen lijken niet te beseffen dat je voor een groot gedeelte bent wie je kiest dat je bent. Ze zetten zich vast en begrenzen hun eigen mogelijkheden uit de drang naar een veilig bestaan, maar in plaats van gelukkig zijn ze vreselijk gefrustreerd. De zoektocht naar hoe te leven, herkende ik bij mezelf en ik besloot deze als centraal thema te kiezen voor mijn programma.'

Katja ZKM is dus een persoonlijke zoektocht naar de waarheden in jouw leven?

'Eigenlijk wel. In elke aflevering nemen we een karaktereigenschap onder de loep en bekijk ik hoeveel belang we daaraan hechten. Zo komen kracht, sociaal-zijn en geloof langs. Tussen de items door zitten meningen en gedachten van mezelf. Ik denk dat het wel is gelukt een goed programma te maken. Met een perfecte balans tussen zwaardere en luchtigere onderwerpen. Je kunt wel zeggen dat dit programma een goede afspiegeling is van wie ik ben, wie ik wil zijn.'

Ben je nog vaak bezig met naar de buitenwereld toe willen bewijzen dat je het kan?

'Stiekem wel. Het heeft lange tijd echt enorm voor me gespeeld en dat gevoel is nog niet weg. Maar het is wel minder geworden. Ik denk dat iedereen wel het gevoel heeft zich te willen bewijzen naar de buitenwereld, vooral ook omdat de spiegel die anderen je voorhouden heel erg maakt wie je bent. Als mensen je het gevoel geven niet intelligent te zijn of dingen niet te kunnen dan voel je dat ook zo. Voor mij is het altijd heel belangrijk geweest dat mensen zagen wie ik werkelijk was. Lukte dat niet dan lag ik overhoop met mezelf, was ik in verwarring. Kwamen die twee beelden van mezelf met elkaar in conflict. In het jaar dat ik minder ben gaan werken heb ik veel gereisd, ook alleen. En dat heeft zoveel van die gevoelens gerelativeerd. Zat ik me hier vreselijk druk te maken over wat die paar Nederlandertjes van me vonden. Belachelijk. Als mijn vliegtuig opsteeg en ik naar beneden keek, dacht ik: waar ben ik in Godsnaam mee bezig. Voor dat fröbellandje ga ik me toch niet in allerlei bochten wringen! En dan kwam ik in Nepal of Costa Rica, waar de mensen me helemaal niet kenden, geen vooroordelen hadden en voelde ik me opeens enorm sterk en zelfstandig. De koningin van de wereld. Doordat die mensen anders naar me keken, kon ik opeens ook anders naar mezelf kijken. Puurder. Ik besefte dat ik de persoon was met de meeste vooroordelen over mezelf. Omdat ik steeds dacht wel te weten wat anderen van mij vonden. Dat maakte me juist zo onzeker. Ik besloot: vanaf nu doe ik wat ik leuk vind en wat ik denk dat goed is.'

Jijzelf bent je belangrijkste drijfveer geworden.

'Naast mijn werk hecht ik nu veel meer aan m'n vrienden, m'n relatie, m'n privé-leven, een avondje alleen zijn. Ik zeg vaker nee tegen dingen om een vrije dag te creëren. Al is dat nog steeds een gevecht want een calvinistisch stemmetje in mij zegt dat ik lui ben als ik iets afzeg. Ik wil nog steeds alles perfect doen. Voor de buitenwereld, maar veel belangrijker nog: voor mij. Ik wil trouw zijn aan mezelf, dicht bij m'n eigen ik blijven. Ik doe geen concessies meer omdat ik weet dat ik daar ongelukkig van word. Probeer niet langer iedereen tereden houden.'

Want dat lukt toch niet.

'Je hoeft maar iets te doen en het is weer mis. Dat geldt niet alleen voor mijn werk maar juist ook voor vriendschappen. Soms word je teleurgesteld. En als dat een paar keer is gebeurd denk je: we hebben zoveel opgebouwd met elkaar, maar dat kan dus zo weer weg zijn. Je beseft op wat voor wankele basis we met elkaar leven en dat relativeert - op een negatieve manier - enorm. Ik ben erachter gekomen dat je maar op weinig mensen echt kunt bouwen. Ik kan het eigenlijk nog steeds niet accepteren maar het is wel zo.'

cover Mikro Gids - Katja

Ben je daarom op zoek naar 'het licht', zoals je wel eens aangeeft, omdat je op zoek bent naar een steviger basis?

'Oh, ik zou heel graag willen dat er iets alles overheersends zou zijn waaraan ik mij zou kunnen vasthouden. Het leven zou wat minder leeg zijn als ik me vol overtuiging aan iets kon overgeven. Juist door die drang naar houvast geloven mensen ook en daarom geloof ik zelf nog niet. Omdat ik zie waaróm mensen geloven. Dat het ze gaat om het hebben van vastigheid en dat ze zich daarom vastgrijpen aan het geloof.'

Is de liefde ook een soort houvast voor je?

'Absoluut. Ik ben nu al twee jaar met Ferenc en ik ben nog net zo superverliefd als in het begin. Ken je dat? Dat je iemand zoent en helemaal duizelig wordt? Heerlijk. Het is heel bijzonder wat wij samen hebben. Vanaf de eerste dag was het geweldig, ik wist niet wat me overkwam. De liefde is één van de belangrijkste dingen in mijn leven.'

Je bent dus helemaal tevreden en gelukkig.  

'Zo in balans ben ik nu ook weer niet, hoor. Het is waar dat ik op een goed spoor zit. Ik ben minder hysterisch dan vroeger maar de ultieme rust heb ik nog niet gevonden. Die wil ik eigenlijk ook helemaal niet vinden. Stel je voor, dan is het allemaal wel afgelopen toch? In dat opzicht zie ik het leven ook wel een beetje als een spel waarin je steeds uitdagingen voor jezelf moet vinden om het de moeite waard te houden. Ik wil een rustige basis hebben maar moet soms ook wilde uitspattingen beleven. Het één bestaat niet zonder het andere. Maar ja, gelukkig ben ik zeker. Ik heb een erg goed leven: ik woon heerlijk, heb geweldig werk, leuke vrienden en een heerlijke relatie. Maar dat ik zeg een leuk leven te hebben, betekent nog niet dat ik niet met alle basale angsten en onzekerheden zit die iedereen heeft. Soms vind ik het leven leeg en onzinnig en ik zal altijd wel melancholisch blijven door het besef dat alles zo vluchtig is, dat er zoveel is dat ik nog niet weet. Maar eigenlijk ben ik juist gelukkig als er nog dingen zijn die ik wil ontdekken, als ik nog twijfels heb. Dat is een onrust in mij die ik nooit hoop te verliezen.'

Tekst: Sascha Rosenthal

Foto: Ray Christian/De Kroon Studio

Visagie: Sandra Pollatu/Lancôme

 

Bron: Mikro Gids 17-2001

 

Scan & bewerking: Maestro